Trong thị trường lao động hiện đại, việc một cá nhân đồng thời đảm nhận nhiều vị trí công việc tại các đơn vị khác nhau đã trở nên phổ biến. Tuy nhiên, trách nhiệm đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT) và Bảo hiểm tai nạn lao động sẽ được phân bổ như thế nào để đảm bảo đúng Luật Lao động 2019 và Luật BHXH 2024?

TS24 xin tổng hợp các quy định quan trọng giúp người lao động và doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ pháp lý dưới đây.

Nguyên tắc đóng BHXH bắt buộc: Ưu tiên hợp đồng đầu tiên

Theo quy định tại Luật BHXH năm 2024, khi người lao động giao kết nhiều hợp đồng lao động (HĐLĐ) thuộc diện tham gia bảo hiểm bắt buộc, thứ tự đóng được xác định như sau:

• Hợp đồng hiệu lực sớm nhất: Người lao động sẽ tham gia BHXH bắt buộc theo HĐLĐ được giao kết đầu tiên.

• Trường hợp tạm hoãn hợp đồng: Nếu HĐLĐ đang dùng để đóng BHXH bị tạm hoãn thực hiện mà các bên không có thỏa thuận đóng bảo hiểm trong thời gian này, nghĩa vụ đóng BHXH sẽ chuyển sang HĐLĐ có hiệu lực kế tiếp theo thứ tự thời gian.

Quy định này giúp hệ thống quản lý bảo hiểm đồng nhất dữ liệu trên một sổ bảo hiểm duy nhất của cá nhân, tránh tình trạng đóng trùng lặp không cần thiết.

Bảo hiểm y tế: Đi cùng với BHXH

Về phương thức đóng BHYT, Luật BHYT sửa đổi năm 2024 đã nêu rõ tính liên kết chặt chẽ với BHXH. Cụ thể:

• Người lao động có nhiều HĐLĐ sẽ đóng BHYT theo hợp đồng lao động đang làm căn cứ tham gia BHXH bắt buộc.

• Điều này đồng nghĩa với việc đơn vị nào đang thực hiện đóng BHXH cho bạn thì đơn vị đó cũng sẽ có trách nhiệm trích nộp BHYT tương ứng.

Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Trách nhiệm ở mọi nơi

Khác với BHXH và BHYT chỉ đóng tại một nơi, chế độ Bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp (BHTNLD-BNN) có tính chất bảo vệ người lao động tại mọi môi trường làm việc.

Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015:

• Đóng theo từng hợp đồng: Tất cả những người sử dụng lao động mà người lao động có giao kết HĐLĐ đều phải có trách nhiệm đóng BHTNLD-BNN.

• Quyền lợi hưởng: Khi có rủi ro tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp xảy ra, người lao động sẽ được giải quyết chế độ dựa trên nguyên tắc đóng – hưởng tại đơn vị xảy ra sự cố và theo quy định chung của Chính phủ.

Điều kiện xác định hợp đồng thuộc diện tham gia bảo hiểm bắt buộc

Để xác định một HĐLĐ có phát sinh nghĩa vụ đóng bảo hiểm hay không, Luật BHXH 2024 đưa ra hai tiêu chí quan trọng về thời hạn và thu nhập:

• Về thời hạn: HĐLĐ không xác định thời hạn hoặc có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên.

• Về thu nhập (đối với người làm việc không trọn thời gian): Nếu người lao động làm việc không trọn thời gian nhưng có mức lương tháng bằng hoặc cao hơn mức lương làm căn cứ đóng BHXH thấp nhất.

• Mức sàn đóng bảo hiểm: Hiện nay, mức lương làm căn cứ đóng thấp nhất tương đương với mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng.

Lời kết: Việc thấu hiểu thứ tự ưu tiên và trách nhiệm của từng người sử dụng lao động giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, đồng thời giúp doanh nghiệp tránh các sai sót trong công tác kê khai và quyết toán bảo hiểm hàng tháng.
Hy vọng những thông tin trên giúp quý độc giả có cái nhìn rõ ràng hơn về bức tranh bảo hiểm đối với người lao động đa nhiệm trong năm 2026.